بازار ارز جهانی در تب‌وتاب نرخ بهره

به گزارش خبرنگار بین‌الملل ایبنا، در آخرین تحولات بازار ارز، دلار در برابر ین تا محدوده ۱۵۵٫۲۵ کاهش یافت و سپس در نزدیکی ۱۵۵٫۷۱ معامله شد. ین نیز در مسیر ثبت رشد هفتگی حدود ۲٫۵ درصدی قرار گرفت؛ در حالی که شاخص دلار آمریکا در سطح تقریبی ۹۹٫۰۱ ثابت ماند و برای هفته حدود ۰٫۷ درصد کاهش داشت.

در ظاهر، این ارقام از قدرت‌گیری ین و عقب‌نشینی دلار حکایت می‌کنند؛ اما در واقع، بازار بیشتر به انتظارات واکنش نشان داده است تا به تغییرات قطعی اقتصادی. سرمایه‌گذاران احتمال افزایش نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن در نشست ۱۷ و ۱۸ سپتامبر را افزایش داده‌اند و هم‌زمان، احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر را کاهش داده‌اند.

این جابه‌جایی سریع، بازار ارز را به بازاری مبتنی بر حدس‌های کوتاه‌مدت تبدیل کرده است که در آن یک اظهارنظر مشروط می‌تواند مسیر سرمایه‌ها را تغییر دهد.

کاهش فشار بر دلار، بدون چرخش قطعی فدرال رزرو

در همین رابطه بلومبرگ از قول «کریستوفر والر» عضو هیئت‌مدیره فدرال رزرو، اعلام کرده است اگر داده‌های تورمی هفته‌های آینده از ادامه کاهش فشار قیمت‌ها حکایت کنند، از ثابت ماندن نرخ بهره در نشست سپتامبر حمایت خواهد کرد. او در عین حال تأکید کرده است که اگر تورم بالاتر از انتظار باشد، احتمال افزایش نرخ بهره همچنان وجود دارد.

بازار، اما بخش نخست پیام را برجسته کرده و بخش دوم را کم‌اهمیت دانسته است. در نتیجه، احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا به حدود ۵۰ درصد کاهش یافته و فشار فروش بر دلار افزایش پیدا کرده است.

مشکل اینجاست که سخنان والر به‌معنای تغییر قطعی سیاست فدرال رزرو نیست. او تصمیم نهایی را به داده‌های آینده وابسته کرده است. بنابراین، واکنش شدید بازار بیشتر از آنکه بر پایه یک تصمیم رسمی باشد، بر اساس تفسیر معامله‌گران از یک موضع مشروط شکل گرفته است.

ژاپن و احتمال افزایش نرخ بهره

در ژاپن نیز بازار به احتمال افزایش نرخ بهره بانک مرکزی این کشور واکنش نشان داده است. رویترز با اشاره به سخنان «کازوئو اوئدا» رئیس بانک مرکزی ژاپن، نوشت که اعضای این نهاد در نشست سپتامبر درباره وضعیت اقتصاد و روند قیمت‌ها تصمیم‌گیری خواهند کرد.

بر این اساس اظهارات محتاطانه اوئدا کافی بود تا معامله‌گران احتمال افزایش نرخ بهره را جدی‌تر بگیرند و به خرید ین روی آورند. با این حال، هنوز تصمیم نهایی اعلام نشده است و اقتصاد ژاپن نیز با مشکلاتی مانند رشد ضعیف، بدهی عمومی بالا و وابستگی به واردات انرژی روبه‌روست.

بانک مرکزی ژاپن در نشست ۳۰ و ۳۱ ژوئیه نرخ بهره را تغییر نداد، اما مخالفت هاجیمه تاکاتا، عضو هیئت سیاست‌گذاری، با حفظ نرخ کنونی نشان داد که فشار برای ادامه افزایش نرخ بهره در داخل این بانک مرکزی وجود دارد.

با وجود این، تقویت ین هنوز بر پایه یک تصمیم واقعی بنا نشده است. بازار فقط احتمال افزایش نرخ بهره را پیش‌خور کرده است. اگر بانک مرکزی ژاپن در نشست سپتامبر نرخ بهره را ثابت نگه دارد، بخشی از رشد اخیر ین می‌تواند از بین برود.

بازتنظیم شتابزده و خطر برگشت بازار

حرکت اخیر بازار ارز نشان می‌دهد معامله‌گران با سرعت زیادی میان سناریو‌های مختلف جابه‌جا می‌شوند. انتظار افزایش نرخ بهره در ژاپن، ین را بالا می‌برد؛ انتظار ثابت ماندن نرخ بهره در آمریکا، دلار را پایین می‌آورد؛ اما انتشار یک گزارش متفاوت از تورم یا اشتغال می‌تواند این روند را معکوس کند.

گزارش اشتغال آمریکا در چهارم سپتامبر و گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده در ۱۱ سپتامبر، مهم‌ترین داده‌هایی هستند که می‌توانند انتظارات کنونی را تغییر دهند. اگر اشتغال و تورم در آمریکا بالاتر از پیش‌بینی‌ها باشد، معامله‌گران احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو را دوباره بالا خواهند برد. در چنین شرایطی، دلار می‌تواند بخشی از زیان خود را جبران کند.

در مقابل، داده‌های ضعیف اقتصادی آمریکا، احتمال کاهش یا تثبیت نرخ بهره را بیشتر می‌کند و فشار بر دلار را ادامه می‌دهد. اگر بانک مرکزی ژاپن نیز هم‌زمان موضعی سخت‌گیرانه اتخاذ کند، ین از این وضعیت سود خواهد برد.

کاهش موقعیت‌های خرید دلار

داده‌های کمیسیون معاملات آتی کالا‌های آمریکا نشان می‌دهد ارزش موقعیت‌های خرید دلار معامله‌گران بزرگ تا هفته منتهی به ۲۵ اوت به حدود ۲۷٫۶ میلیارد دلار کاهش یافته است. این رقم در پایان ژوئیه نزدیک به ۵۰ میلیارد دلار بود.

کاهش موقعیت‌های خرید دلار نشان می‌دهد معامله‌گران پیش از انتشار داده‌های مهم آمریکا، از ادامه رشد دلار مطمئن نیستند. با این حال، این آمار به‌تنهایی نمی‌تواند از آغاز خروج ساختاری از دارایی‌های دلاری خبر دهد. این داده‌ها رفتار گذشته معامله‌گران را نشان می‌دهند از ممکن است با انتشار آمار‌های جدید به‌سرعت تغییر کنند.

چرا بازار بیش از اندازه واکنش نشان می‌دهد؟

بازار ارز در شرایط کنونی تنها به تصمیم‌های رسمی بانک‌های مرکزی واکنش نشان نمی‌دهد؛ بلکه به احتمال تصمیم‌ها واکنش نشان می‌دهد. همین مسئله نوسانات را تشدید کرده است. در آمریکا، فدرال رزرو هنوز درباره افزایش نرخ بهره تصمیم نهایی نگرفته است. در ژاپن نیز بانک مرکزی هنوز افزایش نرخ بهره را قطعی نکرده است. با وجود این، معامله‌گران پیش از روشن شدن نتیجه نشست‌ها، موقعیت‌های خود را تغییر داده‌اند.

این رفتار می‌تواند سود‌های کوتاه‌مدت ایجاد کند، اما خطر برگشت شدید بازار را نیز افزایش می‌دهد. اگر داده‌های آمریکا با انتظارات کنونی هماهنگ نباشد یا بانک مرکزی ژاپن از افزایش نرخ بهره خودداری کند، جریان سرمایه می‌تواند در مدت کوتاهی تغییر مسیر دهد.

در مجموع افت دلار و افزایش ارزش ین در آغاز سپتامبر را باید نتیجه بازتنظیم شتابزده انتظارات درباره نرخ بهره در آمریکا و ژاپن دانست که ناشی از تصمیم‌های فدرال رزرو و بانک مرکزی ژاپن به داده‌های تورم، اشتغال و وضعیت اقتصاد بوده‌است. به همین دلیل، رشد ین و کاهش دلار حرکتی شکننده و نه آغاز روندی قطعی و پایدار به شمار می‌رود که طی آن بازار نه بر پایه واقعیت‌های تثبیت‌شده، بلکه بر اساس احتمال‌ها قیمت‌گذاری می‌کند.